Rodzicu:
– Zapewnij dziecku bogactwo różnorodnych doświadczeń: słuchowych, ruchowych, wzrokowych, czuciowych i smakowych.
– Rozmawiaj ze swoim dzieckiem. Opowiadaj mu, czyli opisuj to, co widzicie, co robicie. Zadawaj mu pytania, choć nie jest jeszcze w stanie udzielić odpowiedzi. Sam odpowiadaj na zadawane przez siebie pytania.
– Wypowiedzi skierowane do dziecka niech będą bardzo staranne. Używaj nieco wolniejszego tempa mowy. Zadbaj o dobór prostego, zrozumiałego dla dziecka słownictwa.
– Zwracając się do dziecka, używaj bogatej mimiki i gestykulacji, utrzymuj kontakt wzrokowy.
– Stymuluj rozwój percepcji słuchowej swojego dziecka. Bawcie się w słuchanie dźwięków z otoczenia, odgłosów zwierząt. Ucz dziecko koncentrowania się na nich.
– Codziennie czytaj swojemu dziecku. Moduluj głosem, by słuchało Cię z zainteresowaniem. Staraj się wodzić palcem po czytanym tekście. W ten sposób wprowadzasz łagodnie dziecko w świat pisma. Wskazuj przedmioty i osoby na ilustracjach. Dopytuj się: dzie jest? Pokaż gdzie? Umożliwiasz w ten sposób dziecku aktywne uczestnictwo w czytaniu.
– Często oczyszczaj nosek z wydzieliny (zwłaszcza w czasie infekcji), ułatwi to utrzymanie nawyku oddychania przez nos.
– Mówiąc do dziecka nie spieszczaj wyrazów. Tylko prawidłowa wymowa i stosowanie poprawnych form gramatycznych dadzą pożądany efekt w postaci prawidłowej wymowy.
– Dostarczaj dziecku wiele okazji do zabaw słowami naśladującymi dźwięki. Imitujcie odgłosy zwierząt, pojazdów czy urządzeń: hau-hau, bum, bam, ti-ti.
-Zadbaj, By Twoje dziecko, gdy nie mówi, oddychało przez nos-to zdrowe. Bawcie się razem w dmuchanie na wiatraczek, dmuchanie baniek mydlanych, dmuchanie przez rurkę.
-Gimnastykuj buzię dziecka-dbaj o prawidłowe oddychanie, gryzienie i żucie, połykanie-to też ćwiczenie. Często gimnastykujcie przed lustrem wargi i język. Opowiadaj historyjki, ilustruj je ruchami języka i warg i zachęcaj dziecko do naśladowania. Gdy maluch ma problemy z unoszniem języka ku górze, nie kląska, ma problem z oblizaniem górnej wargi, przyczyną może być skrócone wędziełko. Jeśli sprawia to trudność skontaktuj się ze specjalistą.
-Baw się z dzieckiem-śpiewaj, tańcz, rymuj. Mów do dziecka wolno, używaj prostych zdań. Inicjuj zabawy paluszkowe, np. „Idzie kominiarz”, „Sroczka kaszkę”. Poprzez takie zabawy- ruch ciała, wypowiadanie prostych dźwięków- dziecko odkrywa świat mowy.
-Nazywajcie kolory- np. „żółty jak słońce”, wymyślajcie proste zagadki np. „ma cztery łapy i szczeka”… W zapamiętaniu abstrakcyjnej nazwy koloru pomaga skojarzenie go z konkretnym przedmiotem. Warto bawić się w wyszukiwanie przedmiotów w danej kolorystyce, np. „czerwony jak jabłko, serce itp.” To nie tylko nauka barw, ale też wzbogacanie słownictwa. Opisuj przedmioty i proś dziecko, by odgadło o czym mówisz.
-Ruszaj się z dzieckiem: skaczcie, biegajcie, turlajcie się. Rysuj i maluj z dzieckiem. Zadbaj o aktywność ruchową. Sprawność fizyczna całego ciała, także ręki jest bardzo ważna do harmonijnego rozwoju mowy.
– Jeśli odczuwasz jakikolwiek niepokój związany z rozwojem Twojego dziecka, skorzystaj ze specjalistycznej konsultacji oraz terapii logopedyc
ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE NARZĄDY MOWY
1. WARGI
– Górną W zaciskamy dolną i na odwrót
– Górnymi zębami zaciskamy dolną W i mocno wydychamy powietrze
– Wargi na „u” potem na „e”
– Rozciągamy wargi jak do głoski „i”
– Dziubek w prawo i w lewo
– Dziubek na około
– Górną wargą zasłaniamy górne zęby, a dolną dolne:
– szerokie otwieranie i zamykanie ust,
– ściągnięte wargi – wykonać ruch okrężny,
– przytrzymują wargami kartkę papieru, którą nauczyciel próbuje wyciągnąć,
– przesadna artykulacja głosek: a – i – o – e – u – y, a – i – u, a – e – u – au itp.,
– nadymanie policzków i powolne wypuszczanie powietrza ustami lub nosem,
– Konik – parskamy
– Buziaczki
– Minki – pokazują jak wyglądają usta smutne wesołe, obrażone,
– pokazują pyszczek ryby, ryjek świnki, dziobek ptaka,
– Balonik – nadymanie policzków, usta ściągnięte (dla urozmaicenia bawimy się w baloniki,
które „pękają” przekłute palcami )
2. JĘZYK
– Liczenie zębów językiem
– Usta szeroko otwarte, językiem masujemy podniebienie
– Językiem na około zębów, usta zamknięte, w obydwie strony
– Oblizywanie zewnętrznej i wewnętrznej strony zębów ruchem okrężnym,
– Czubek języka „ wymiata” zza dolnych zębów,
– Przytrzymywanie czubkiem języka przy podniebieniu rodzynek, pastylek pudrowych,
cukierków halls (z wgłębieniem w środku) itp.
– Zlizywanie nutelli, mleka w proszku itp. z podniebienia przy szeroko otwartych ustach.
– Z języka robić np. koci grzbiet, łopatkę, skocznię,
– Zabawa w przygodę z „języczkiem wędrowniczkiem” – nauczyciel tworzy opowiadanie,
a dzieci ilustrują je odpowiednimi ruchami języka,
– Konik – czubek języka między wargi – parskanie jak konik
– Konik jedzie na przejażdżkę – naśladowanie konika stukając czubkiem języka
o podniebienie, wydając przy tym charakterystyczny odgłos kląskania
– Winda – otwórz szeroko buzię, poruszaj językiem tak, jakby był windą – raz do góry,
raz do dołu.
– Chomik – wypycha policzki jedzeniem, a ty pokaż jak można wypchnąć policzki językiem,
raz z prawej raz z lewej strony.
– Malarz – maluje sufit dużym pędzlem. Pomaluj pędzlem (językiem) swoje podniebienie,
zaczynając od zębów w stronę gardła.
– Młotek – wbijamy gwoździe w ścianę. Spróbuj zamienić język w młotek i uderzaj o dziąsła
tuż za górnymi zębami, naśladując wbijanie gwoździa.
3. PODNIEBIENIE
– Ziewanie
– Wdychanie nosem powietrza i wydychanie szeroko rozwartymi usta
– Trzymanie nosa, usta szeroko otwarte wdychanie i wydychanie powietrza
– Kaszlemy z otwartymi ustami, język na dole
– Chory Miś – kaszel z językiem wysuniętym na zewnątrz jamy ustnej
– Płukanie gardła
– Puszczanie baniek mydlanych,
– Chrząkanie,
– Balonik – nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach,
następnie wypuszczanie nosem.
